Arnhem, 18 juli 1894
York (Maine), 19 mei 1971
 
 
Sonatine
1934
delen:
1. Allegro ma non troppo / Un poco tranquillo – Cadenza –
2. Andante semplice – Cadenza –
3. Allegro ma non troppo
tijdsduur: n.t.b.;
uitgever: Fischer, New York 1938;
vindplaats: Muziekbibliotheek van de Omroep.
 
 
Bernard Wagenaar studeerde in Utrecht aan de Toonkunst-Muziekschool (later overgegaan in het Conservatorium) viool bij Gerrit Veerman, piano bij Lucie Veerman-Bekker en compositie bij Johan Wagenaar. Deze laatste was overigens geen familie van hem, laat staan zijn vader zoals meerdere Amerikaanse artikelen beweren.
In 1920 emigreerde hij naar de Verenigde Staten. Van 1921 tot 1923 maakte hij als violist deel uit van de New York Philharmonic. Van 1925 tot 1968 was hij leraar contrapunt, instrumentatie en compositie aan de Julliard School of Music (aanvankelijk nog het Institute of Musical Art geheten). In 1927 werd hij Amerikaans staatsburger. Strikt gezien is zijn Sonatine voor cello en piano dus een Amerikaans stuk. Zijn Vioolsonate (1925) droeg hij op aan zijn vroegere Utrechtse leermeester Gerrit Veerman. De premières van zijn eerste twee symfonieën, beide bij de New York Philharmonic, werden geleid door Willem Mengelberg (1928) respectievelijk Arturo Toscanini (1933). Ook componeerde hij een triple concerto voor fluit, harp, cello en orkest (1937) en 5 Tableaux voor cello en orkest (1952).
Nick Perito, die bij Wagenaar studeerde, wijdt in zijn autobiografie enkele bladzijden aan zijn vroegere leraar.”He always wore a bow tie and smoked cigarettes that smelled exactly like pot. He insisted that they were a particular Turkish blend. Hmm?” En: “When he was asked questions like “What does a trombone or a clarinet sound like in the upper register?” he would answer, “My goodness, haven’t you ever heard Tommy Dorsey or Benny Goodman play?” If you can imagine someone saying that in a thick German [sic] accent, you will understand the charm that this wonderful man exuded. His love, appreciation, and knowledge of all kinds of music were astounding”  (I just happened to be there: making music with the stars, 2004, pp. 76-77). Perito vertelt ook dat Toscanini meteen al de eerste repetitie van Wagenaars Tweede Symfonie volledig uit het hoofd leidde.
Tot Wagenaars talloze studenten behoren ook William Schuman, Bernard Herrmann en Ned Rorem.
 
De schrijfwijze van de sonatine is bijzonder licht en transparant. De pianopartij is overwegend horizontaal en allesbehalve overladen met akkoorden. Het eerste deel bestaat uit afwisselend een Allegro, ma non troppo in 6/8 en regelmatig neigend naar scherzando en een Un poco tranquillo in 9/8 en meer espressivo. Na een kort hoogtepunt in ff begint de cello een cadens waar na enige tijd de piano zich bijvoegt, zodat beide instrumenten samen het tweede deel aanvangen, een tamelijk kort Andante semplice in 4/4. Een tweede cellocadens, nu Dramatico, leidt naar het derde deel: een Allegro ma non troppo in alla breve. Nagenoeg het hele deel rust op een doorgaande beweging van achtsten in de linkerhand van de piano. Aan het eind breekt de beweging langzaam af. Na drie piano-akkoorden in een gepuncteerd ritme wordt de sonatine besloten door drie vertragende noten col legno in de cello.
De uitgave van de cellopartij is verzorgd door Naoum Benditzky.
 
 
(13 augustus 2016, geactualiseerd 29 september 2016)

Componisten

Alkema, Henk

Alkema, Henk

Harlingen, 20 november 1944
Utrecht, 4 augustus 2011

Appy, Ernest

Appy, Ernest

Den Haag, 25 oktober 1834
Kansas City, 2 augustus 1895

Badings, Henk

Badings, Henk

Bandung (Java), 17 januari 1907
Maarheeze, 26 juni 1987

Bijvanck, Henk

Bijvanck, Henk

Kudus (Java), 6 november 1909
Heemstede, 5 september 1969

Bois, Rob du

Bois, Rob du

Amsterdam, 28 mei 1934
Haarlem, 28 augustus 2013

Bouman, Antoon

Bouman, Antoon

’s Hertogenbosch, 18 oktober 1854
Wassenaar, 23 maart 1906

Bunge, Sas

Bunge, Sas

Amsterdam, 19 juli 1924
Utrecht, 17 juli 1980

Chapiro, Fania

Chapiro, Fania

Surabaya (Java), 10 juni 1926
Hilversum, 6 december 1994

Dijk, Jan van

Dijk, Jan van

Oostzaan, 4 januari 1918
Zwjndrecht, 25 november 2016

Dispa, Robert

Dispa, Robert

Sint-Pieters-Leeuw (België), 19 september 1929
Hengelo (O), 6 maart 2003

Dresden, Sem

Dresden, Sem

Amsterdam, 20 april 1881
Den Haag, 31 juli 1957

Dunkler, Emile

Dunkler, Emile

Den Haag, 17 augustus 1838
Den Haag (?), 6 februari 1871

Eisma, Will

Eisma, Will

Soengailiat (Bangka, Indonesië), 13 mei 1929

Franken, Wim

Franken, Wim

Assen, 7 januari 1922
Deventer, 21 april 2012

Frid, Géza

Frid, Géza

Máramarossziget (Hongarije, thans Roemenië), 25 januari 1904
Beverwijk, 13 september 1989

Godron, Hugo

Godron, Hugo

Amsterdam, 22 november 1900
Zoelmond, 6 december 1971

Hermans, Nico

Hermans, Nico

Maastricht, 19 juni 1919
Utrecht, 11 augustus 1988

Hollman, Joseph

Hollman, Joseph

Maastricht, 16 oktober 1852
Parijs, jaarwisseling 1926/1927*

Jama, Agnes

Jama, Agnes

Dürnstein (Oostenrijk), 11 juni 1911
Den Haag, 29 september 1993

Kes, Willem

Kes, Willem

Dordrecht, 16 februari 1856
München, 22 februari 1934

Ketting, Otto

Ketting, Otto

Amsterdam, 3 september 1935
Den Haag, 13 december 2012

Koetsier, Jan

Koetsier, Jan

Amsterdam, 14 augustus 1911
München, 28 april 2006

Kox, Hans

Kox, Hans

Arnhem, 19 mei 1930
Haarlem, 25 februari 2019

Lange, Daniël de

Lange, Daniël de

Rotterdam, 11 juni 1841
Point Loma (Californië), 31 januari 1918

Lilien, Ignace

Lilien, Ignace

Lemberg (thans Lviv, Oekraïne), 29 mei 1897
Den Haag, 10 mei 1964

Mul, Jan

Mul, Jan

Haarlem, 20 september 1911
Haarlem, 30 december 1971

Orthel, Léon

Orthel, Léon

Roosendaal, 4 oktober 1905
Den Haag, 6 september 1985

Osieck, Hans

Osieck, Hans

Amsterdam, 25 januari 1910
Bloemendaal, 22 juni 2000

Oskam, E. W. (Engelbert Willem)

Oskam, E. W. (Engelbert Willem)

Arnhem, 25 mei 1895 ?, ?     Élégie in es voor cello (of altviool) en orgel of piano tijdsduur: n.t.b.; uitgever: Albersen, Den Haag 19–; opgedragen aan Charles van Isterdaël; vindplaats: Muziekbibliotheek van de Omroep.     We weten maar heel weinig over E.W. (roepnaam: Bart) Oskam. Hij is in 1925 als cellist aangenomen […]

Ponse, Luctor

Ponse, Luctor

Genève, 11 oktober 1914
Amsterdam, 17 februari 1998

Schäfer, Dirk

Schäfer, Dirk

Rotterdam, 25 november 1873
Amsterdam, 16 februari 1931

Somer, Louis

Somer, Louis

Assen, 13 mei 1901
Groningen, 6 augustus 1966

Stam, Henk

Stam, Henk

Utrecht, 26 september 1922
Suawoude, 9 december 2002

Wesly, Émile

Wesly, Émile

Maastricht, 1 november 1858
Parijs (?), 26 maart 1926

Witte, G. H.

Witte, G. H.

Utrecht, 16 november 1843
Essen (D), 3 februari 1929

Zagwijn, Henri

Zagwijn, Henri

Nieuwer Amstel, 17 juli 1878
Den Haag, 23 oktober 1954