Zweers, Bernard

Amsterdam, 18 mei 1854
Amsterdam, 9 december 1924

foto: NMI

Romance in F (voor eerstbeginnenden)
autograaf, gedateerd Amsterdam, 9 mei 1905;
tijdsduur: ca. 4′;
vindplaats: Nederlands Muziek Instituut.

Bernard Zweers is hèt gezicht van het nieuwe Nederlandse zelfbewustzijn in de muziek van het laatste kwart van de negentiende eeuw. Aanvankelijk autodidact, stelde hij zich na het componeren van zijn eerste symfonie (1881) onder de hoede van Salomon Jadassohn in Leipzig. Vervolgens was hij van 1885 tot 1922 leraar harmonie en compositie aan het Amsterdams Conservatorium en de Muziekschool van Toonkunst. Tot zijn talrijke leerlingen, waarvan een aantal vervolgens weer nieuwe wegen zou inslaan, behoren Hendrik Andriessen, Sem Dresden, Bernhard van den Sigtenhorst Meijer, Rosy Wertheim, Leo Smit, Evert Cornelis en Daniël Ruyneman.
Zweers’ derde symfonie, Aan mijn Vaderland, geldt als nationale symfonie. Zij ging in een driedelige versie in première in 1888. De vierdelige versie werd in 1890 uitgevoerd door het Concertgebouworkest onder leiding van Willem Kes en zou onder Willem Mengelberg op het repertoire blijven.
Verder componeerde Zweers onder meer toneelmuziek bij Gysbrecht van Aemstel van Vondel (1892) en de ouverture Saskia (1906) bij gelegenheid van een Rembrandt-expositie. Zijn vokale werken zijn alle op Nederlandse teksten, met name van Nicolaas Beets, J.J.L. ten Kate, P.C. Boutens, of Nederlandse vertalingen door Frederik van Eeden van gedichten van Rabindranath Tagore.

De autograaf van de Romance in F is bewaard gebleven en berust in het Nederlands Muziek Instituut te Den Haag. Het is een uitermate eenvoudig en ook conventioneel werkje, dat de vraag kan oproepen in hoeverre het de hedendaagse beginner nog zal boeien.

(21 augustus 2014)